Yanlış uçla girilen delik, doğru uçla girilenden üç kat uzun sürer; ucu da öldürür, makineyi de. Bu rehberi, SDS-Plus ile SDS-Max’ı birbirine karıştıran ustaların ve toptan alım yapan satın alma ekiplerinin elinin altına koymak için yazdık. TOMAX SDS matkap uçlarının Türkiye’deki en büyük satıcısı olarak, tezgâhımızdan ve şantiyeden çıkan tecrübeyle.
SDS Nedir? “Tak – Çevir – Oturur”
SDS, 1975’te Bosch’un geliştirdiği bir uç bağlama standardı; Almanca Steck, Dreh, Sitzt (“tak, çevir, oturur”) kelimelerinin kısaltması.
Peki normal mandrenden farkı ne? İki şey:
Bir — bilyeli kilit. SDS ucu, sapındaki iki kanala, makine yuvasındaki bilyeler oturarak kilitlenir. Uç saniyeler içinde anahtarsız takılır çıkarılır. Ama asıl olay şu: uç dönerken mil ekseninde birkaç milimetre serbestçe gidip gelebilir.
İki — hava yastıklı darbe. Makinenin içindeki piston, uca doğrudan vurmak yerine hava yastığı üzerinden darbe gönderir. Ucun serbest hareket payıyla birleşince darbe enerjisi betona gider, makinenin dişlisine dönmez. Klasik darbeli matkapta darbe tüm gövdeyi zorlar; SDS’de sadece deler.
SDS-Plus ile SDS-Max Farkı — Tek Tabloda
| SDS-Plus | SDS-Max | |
|---|---|---|
| Sap çapı | 10 mm | 18 mm |
| Oluk yapısı | 4 oluk (2 açık, 2 kapalı) | 5 oluk (3 açık, 2 kapalı) |
| Delik çapı | 4–26 mm | 12–52 mm |
| Makine sınıfı | Hafif kırıcı-delici, 1,8–3,5 J | Kırıcı-delici, 6–20 J |
| İş | Dübel, tesisat, pano, kanal | Kalın döşeme, yıkım, keski |
SDS-Plus Ölçü Tablosu
| Ölçü | Dübel | Tipik iş |
|---|---|---|
| 6×210 / 6×160 | 6 | Kablo kanalı |
| 8×210 / 8×160 | 8 | En çok satan — genel montaj |
| 10×210 / 10×260 | 10 | Raf, klima braketi |
| 12×260 | 12 | Ağır dübel, boru klampası |
| 16×210 / 18×400 | 16–18 | Kalın duvar geçişi |
| 20×400 + | — | Max’e geçiş sınırı |
4 Kesicili (Quatro) Uç
Standart SDS ucun başında iki kesici ağız vardır. Betonda sorun çıkarmaz; donatılı betonda çıkarır: ağızlardan biri demire takılır, uç sapar, ısı tek noktada toplanır, karbür ağız mikro çatlar — ustaların “uç yattı” dediği an bu.
4 kesicili uçta baş dört simetrik karbür ağız taşır (4×90° dizilim):
- Yük ve ısı dört ağza bölünür — tek ağız aşırı yüklenmez
- Merkezleme — delik yuvarlak kalır, uç sapmaz
- Donatı kesme — demirin nervürüne takılmadan yontarak geçer
SDS-Max: Murç ve Keski
SDS-Max yalnız delme değil, kırma ve yontma standardıdır:
- Murç: 12–52 mm; kalın döşeme ve temel delikleri
- Keski: düz (yüzey kırma), spitz (beton oyma), kanal keskisi (kablo/tesisat) — uç dönme yerine yalnız darbe alır
Metal: HSS, DIN 338 ve %5 Kobalt
- DIN 338: genel amaçlı HSS — sac, profil, normal çelik
- DIN 338-Co (%5 kobalt): ~600°C’ye kadar sertliğini korur. Paslanmaz, kaynak dikişi, sert alaşım → tek cevap. 135° uç açısıyla üretilir.
Paslanmazda üç kural:
- Deviri düşür — 5 mm’de ~700–1000 dev/dk, 8 mm’de ~450–600, 10 mm’de ~350–500
- Soğutma şart — tek delikte bile kesme yağı
- Kesintisiz delin — paslanmaz kesintide iş sertleşmesi yapar
Malzemeye Göre Uç Seçimi
| Malzeme | Doğru uç |
|---|---|
| Tuğla, harç, briket | SDS-Plus 2 kesicili |
| Beton (az demirli) | SDS-Plus 4 kesicili |
| Donatılı beton | 4 kesicili; yoğun demirde Max |
| Ytong / gaz beton | SDS-Plus; seri işte buat testeresi |
| Sac, profil, çelik | HSS DIN 338 |
| Paslanmaz, kaynak | %5 kobalt DIN 338-Co |
| Alçıpan + vida | Yivli (vidalı) ince uç |
Neden Culha Hırdavatçılık?
TOMAX SDS matkap uçlarının ve bits uçlarının Türkiye’de en çok satan tedarikçisi biziz. Sadece kendi markamızla değil: el aletlerinde İzeltaş’ın, zımpara ve taşlamada Karbosan’ın Türkiye’nin en büyük bayi stokları bizde — fabrikaların teyidiyle. Fisco ölçü aletlerinde de en geniş menzil elimizde.
Toptan alım yapan ekipler için fiyat listesi, ölçü bazlı stok ve aynı gün kargo: Matkap Ucu Grubu üzerinden veya iletişim formundan talep edin.
Arama kurtarma ekibi Kanyoning Turkey’nın da güvendiği ekipman: TOMAX. Dağda, kanyonda, deprem sahasında test edildi.
Arama kurtarma ekibi Kanyoning Turkey'nın da güvendiği ekipman: TOMAX. Dağda, kanyonda, deprem sahasında test edildi.
@culhahirdavat paylaşımında:
"Gerçek maceralar ve hayati operasyonlar, tavizsiz bir güç gerektirir.
Kanyoning Türkiye, kalbi dağlarda atan profesyonel bir ekip olmasının ötesinde; olası felaketlerde yüksekten arama kurtarma gibi çok kritik görevleri de gönüllü olarak omuzlayan değerli bir oluşum. Bu dayanışma kapsamında, TOMAX SDS 4 Elmaslı Matkap Ucu'nun hem onların zorlu dağ faaliyetlerinde hem de sıfır hata gerektiren operasyon hazırlıklarında sahada nasıl güven verdiğini izlemekten büyük gurur duyuyoruz."
📍 Instagram'da tamamı: culhahirdavat/p/DXtliVnDZLh · 451 beğeni
Sık Sorulan Sorular
SDS-Plus ile SDS-Max arasındaki fark nedir?
Sap çapı (10 vs 18 mm), delik aralığı (4–26 vs 12–52 mm) ve makine sınıfı (1,8–3,5 J vs 6–20 J). Birbirine takılmaz.
SDS uç normal mandrene uyar mı?
Uymaz; sap yapısı farklı, mandrende kayar ve boşa döner.
4 elmaslı uç demirli betonda neden sıkışmaz?
Yük ve ısı dört simetrik ağza bölünür, ağız dizilimi kendini merkezler, demiri yontarak geçer.
Paslanmaz çelik için hangi matkap ucu?
%5 kobaltlı DIN 338-Co; düşük devir + kesme yağı + kesintisiz baskı ile.
Quatro matkap ucu nedir?
Dört simetrik karbür kesicili SDS ucudur; “4 kesicili” ve “4 elmaslı” ile aynı şeydir.
Hilti makineye hangi uç takılır?
Makineniz SDS-Plus yuvalıysa her marka SDS-Plus uç. Standarda bakın, markaya değil.
